Hàm SUMIF và SUMIFS trong Excel: tính tổng có điều kiện dễ hiểu (kèm ví dụ)

SUMIF và SUMIFS dùng để làm gì?

Hàm SUM chỉ cộng tất cả các số trong một vùng. Nhưng thực tế, bạn thường cần tính tổng có điều kiện — ví dụ: tổng doanh thu của riêng sản phẩm "Bàn ghế", tổng lương của riêng phòng "Kế toán", tổng đơn hàng trong tháng 9.

Đó là lúc dùng:

• SUMIF: tính tổng theo đúng 1 điều kiện.
• SUMIFS: tính tổng theo nhiều điều kiện cùng lúc (2 điều kiện trở lên).

Ví dụ dữ liệu dùng xuyên suốt bài này — một bảng bán hàng đơn giản:

	A	B	C	D
1	Sản phẩm	Khu vực	Tháng	Doanh thu
2	Bàn ghế	Hà Nội	8	12,000,000
3	Tủ gỗ	Hà Nội	8	8,500,000
4	Bàn ghế	Vinh	8	15,000,000
5	Bàn ghế	Vinh	9	9,000,000
6	Tủ gỗ	Vinh	9	6,000,000

Hàm SUMIF: tính tổng theo 1 điều kiện

Cú pháp

=SUMIF(range, criteria, [sum_range])

Trong đó:

• range: vùng chứa điều kiện cần kiểm tra (ví dụ cột Sản phẩm).
• criteria: điều kiện cần khớp (một giá trị, một chuỗi, hoặc một phép so sánh).
• sum_range: vùng chứa số cần cộng (nếu bỏ trống, Excel sẽ cộng luôn trong range).

Ví dụ 1: Tổng doanh thu của "Bàn ghế"

=SUMIF(A2:A6, "Bàn ghế", D2:D6)

Excel dò cột A (Sản phẩm), tìm các dòng có giá trị "Bàn ghế", rồi cộng các ô tương ứng ở cột D (Doanh thu). Kết quả: 12,000,000 + 15,000,000 + 9,000,000 = 36,000,000.

Ví dụ 2: Điều kiện là số (dùng phép so sánh)

Tính tổng doanh thu của các đơn từ tháng 9 trở đi:

=SUMIF(C2:C6, ">=9", D2:D6)

Lưu ý: khi điều kiện có phép so sánh (>=, <, <>...), phải để trong dấu ngoặc kép "...".

Ví dụ 3: Điều kiện tham chiếu từ ô khác

Thay vì gõ cứng "Bàn ghế" trong công thức, nên tham chiếu tới một ô để dễ thay đổi:

=SUMIF(A2:A6, F1, D2:D6)

Với F1 là ô chứa tên sản phẩm bạn muốn tra — khi đổi giá trị ở F1, kết quả tự cập nhật mà không cần sửa công thức.

Hàm SUMIFS: tính tổng theo nhiều điều kiện

SUMIF chỉ lọc được 1 điều kiện. Muốn lọc "Bàn ghế" và khu vực "Vinh" cùng lúc, phải dùng SUMIFS.

Cú pháp

=SUMIFS(sum_range, criteria_range1, criteria1, [criteria_range2, criteria2], ...)

Khác với SUMIF, SUMIFS đặt sum_range lên đầu tiên, sau đó là các cặp (vùng điều kiện, điều kiện) — có thể lặp lại nhiều cặp.

Ví dụ 1: Doanh thu "Bàn ghế" tại "Vinh"

=SUMIFS(D2:D6, A2:A6, "Bàn ghế", B2:B6, "Vinh")

Kết quả: 15,000,000 + 9,000,000 = 24,000,000 (chỉ 2 dòng thỏa cả hai điều kiện: sản phẩm là Bàn ghế và khu vực là Vinh).

Ví dụ 2: Thêm điều kiện thứ ba

Doanh thu "Bàn ghế", tại "Vinh", trong tháng 9:

=SUMIFS(D2:D6, A2:A6, "Bàn ghế", B2:B6, "Vinh", C2:C6, 9)

Kết quả: chỉ dòng 5 thỏa cả 3 điều kiện → 9,000,000.

Ví dụ 3: Kết hợp điều kiện dạng khoảng

Doanh thu của "Bàn ghế" trong khoảng tháng 8 đến tháng 9:

=SUMIFS(D2:D6, A2:A6, "Bàn ghế", C2:C6, ">=8", C2:C6, "<=9")

Lưu ý: muốn giới hạn một khoảng giá trị, phải khai báo 2 cặp điều kiện riêng trên cùng một cột (một điều kiện >=, một điều kiện <=) — SUMIFS không có cú pháp "từ...đến" gộp trong một cặp.

Dùng ký tự đại diện (wildcard) để tìm gần đúng

Cả SUMIF và SUMIFS đều hỗ trợ ký tự đại diện trong criteria khi điều kiện là văn bản:

• * thay cho bất kỳ chuỗi ký tự nào (kể cả rỗng).
• ? thay cho đúng 1 ký tự bất kỳ.

Ví dụ, tính tổng doanh thu của mọi sản phẩm có chữ "Bàn" trong tên (kể cả "Bàn ghế", "Bàn học", "Bàn ăn"):

=SUMIF(A2:A6, "*Bàn*", D2:D6)

Bảng phân biệt nhanh SUMIF và SUMIFS

	SUMIF	SUMIFS
Số điều kiện	Tối đa 1	Nhiều điều kiện
Vị trí sum_range	Tham số cuối cùng, có thể bỏ trống	Tham số đầu tiên, bắt buộc
Khi nào dùng	Lọc theo đúng 1 tiêu chí	Lọc theo 2 tiêu chí trở lên

Mẹo: nếu chỉ cần 1 điều kiện, bạn vẫn có thể dùng SUMIFS thay cho SUMIF — kết quả giống nhau. Nhiều người quen dùng SUMIFS cho mọi trường hợp để khỏi phải nhớ thứ tự tham số khác nhau giữa hai hàm.

Lỗi thường gặp

Kết quả trả về 0 dù rõ ràng có dữ liệu khớp Thường do vùng range/criteria_range và sum_range không cùng số dòng (ví dụ A2:A6 nhưng D2:D10), hoặc dữ liệu trong cột điều kiện có khoảng trắng thừa/định dạng khác (số được lưu dưới dạng văn bản). Kiểm tra lại kích thước vùng và định dạng dữ liệu gốc.

Lỗi #VALUE! Thường do sum_range chứa ô có văn bản lẫn với số, hoặc tham chiếu tới một vùng ở sheet/workbook đã bị đóng hoặc xóa.

Quên cố định vùng khi copy công thức xuống các dòng khác Khi kéo công thức xuống, range/sum_range có thể bị dịch chuyển theo, làm sai kết quả. Dùng phím F4 để thêm dấu $ cố định vùng (ví dụ $A$2:$A$6) trước khi copy.

Nhầm thứ tự tham số giữa SUMIF và SUMIFS SUMIF: range trước, sum_range sau cùng. SUMIFS: sum_range luôn đứng đầu tiên. Nhầm thứ tự này là lỗi phổ biến nhất khi mới chuyển từ SUMIF sang SUMIFS.

Khi nào nên dùng SUMIF/SUMIFS trong công việc?

• Tổng hợp doanh thu theo sản phẩm, khu vực, nhân viên
• Tính tổng chi phí theo từng khoản mục trong bảng chi tiêu
• Cộng dồn số lượng hàng theo từng kho, từng loại
• Làm báo cáo tổng hợp nhanh mà không cần Pivot Table cho các bảng dữ liệu nhỏ và vừa

Học Excel thực chiến tại TP Vinh

SUMIF/SUMIFS là hai trong số các hàm dùng nhiều nhất khi làm báo cáo, tổng hợp số liệu thực tế. Nếu bạn muốn học Excel bài bản từ các hàm cơ bản đến xử lý dữ liệu, tham khảo khóa học Excel tại Điền Nguyễn AZ.

📞 Hotline / Zalo: 0362 465 361

👉 Xem chi tiết: Khóa học Excel thực tế tại TP Vinh